Ebema
Creativity makes the difference
nl / fr
 
Overzicht projecten ↓
Grote Markt Turnhout
Evert De Baere
Stramien Antwerpen
Landschapsarchitect

Eén plein, drie sferen

Proeven van genereuze pleinarchitectuur

“Stielplezier is een voorwaarde voor kwaliteit”, stelt de Amerikaanse filosoof Robert Pirsig. Als dat zo is, dan moetende ontwerpers van de heraanleg van de Turnhoutse Grote Markt onnoemelijk veel plezier beleefd hebben. Genieten van genereuze pleinarchitectuur? Die luxe lijkt in België bijna verdwenen. Bijna.

Denk aan een salon maar dan buiten. Van op gezellige terrasjes geniet je van het stadstheater van elke dag. Op het open plein stallen marktkramers hun waar uit. Ondertussen zit een koppeltje in de intieme stadstuin te genieten van de stilte en van elkaar. Eén ruimte, drie sferen. Verpakt in een samenhangende architectuur. Het is geen toeval dat de heraanleg van de Grote Markt in Turnhout in 2011 de prestigieuze ‘Prijs Publieke Ruimte’ kreeg.


Spelen in een historisch kader

Landschapsarchitect Evert De Baere van ontwerpbureau Stramien blijft er bescheiden bij. “Het is natuurlijk fantastisch als je als ontwerper mag spelen in een historisch kader dat een plaatje op zich is.” Toch legde net dat kader ook weer beperkingen op. “Zo moesten we met heel veel factoren rekening houden, zoals het materialenplan van de stad en de inpassing van historische relicten. Creatieve ideeën lopen het risico daardoor verschraald aan de eindmeet aan te komen. Tegelijk maakt zo’n prikkel het werken spannend. Ze stimuleert om net dat beetje verder te gaan in de zoektocht naar samenhang.”


Ontwerpwedstrijd

In 2012 werd Turnhout Cultuurstad van Vlaanderen. Met dat vooruitzicht schreef de stad in 2006 een ontwerpwedstrijd uit voor de heraanleg van de Grote Markt. In 2009 werd het project van Stramien, i.s.m. Landlab, als laureaat gekozen. “We maakten een plan met een levendige stadsrand, een open marktplein en een ingetogen stadstuin.”


Drie sferen

“De markt maakten we parkeervrij. Zo werd ze opnieuw evenementenplein en het kloppend hart van de stad. Een centrale fontein en ruime zitranden in beton maken er een levendige ontmoetingsplek van, terwijl de functionele rand van het plein bestemd is voor horeca en handel. Er is veel plaats voor terrassen, een brede voetgangerzone, bushalten en fietsenstallingen. Rondom de kerk legden we een intieme stadstuin met grote bomen aan als overgangszone tussen de drukte van de stad en de stilte van de kerk.”


Harmonie

“De egale loopstrook op het pleingedeelte loopt parallel met de stadstuin en maakt de verbinding tussen de Gasthuisstraat en de geplande Brepolssite. . In de loopstrook zijn speelkaarten uitgefreesd, een verwijzing naar het culturele erfgoed van Turnhout. De link tussen de stadsdelen klinkt door in de materialenkeuze. “Voor het plein werden de oorspronkelijke kasseien vlak afgezaagd en opnieuw gebruikt. Zo bleef het historisch karakter behouden zonder in te boeten aan wandelcomfort. De loopzone in de actieve rand is uitgevoerd in betontegels in wild strokenverband. Alle materialen, inclusief de kleine mozaïekkei in de stadstuin, zijn in dezelfde blauwgrijze tinten Turnhouts Blauw.”

‘The carpet ties the room together’

“Deze memorabele quote uit de film The Big Lebowski zegt waar het op staat: de vloer is de basis van alles. Ze verbindt alles met elkaar en maakt van een ruimte één geheel. De stempel die bestrating op de openbare ruimte drukt is vergelijkbaar. In de omgeving van de Grote Markt in Turnhout vloeien de sferen in elkaar over, de bestrating maakt er één belevingsruimte van.”

“Door het plein autovrij te maken en de voetgangersdoorsteken te benadrukken, krijg je het gevoel dat je je op het grootste terras van de Kempen bevindt.”

“Het beton contrasteert, in afwerking en in glans, met de natuursteen.”




Ebema N.V.
Algemene voorwaarden
Dijkstraat 3, B-3690 Zutendaal | T: +32 89 610011 | F: +32 89 613143
Oostmalsesteenweg 204, B-2310 Rijkevorsel | T: +32 3 3120847 | F: +32 3 3117700